- Thái Lan và Việt Nam thực thi giãn cách xã hội do dịch bệnh Covid-19, hiện Việt Nam vẫn chưa dỡ bỏ lệnh ngưng xuất khẩu gạo, trong khi Campuchia từ ngày 5/4 cũng đã dừng xuất và Miến Điện ngưng cấp giấy phép xuất khẩu, Trung Quốc nâng giá mua hỗ trợ lúa vụ sớm và muộn (hiện đang xuống giống và sẽ sớm xuống giống) lần đầu tiên kể từ năm 2014.

- Thái Lan phong tỏa do dịch bệnh, từ ngày 2/4 đến ngày 15/4, giá chào tiếp tục tăng và thậm chí hoạt động giao hàng sẽ gặp nhiều khó khăn hơn do thiếu nhân công.

- Ấn Độ, các nhà xuất khẩu gạo gặp nhiều khó khăn đối với hoạt động logistics và xay xát do các cảng ngưng hoạt động trong khi thị trường trong nước đang tập trung vào vụ thu hoạch sắp tới – nguồn tồn kho lớn cho xuất khẩu gạo trong tương lai của nước này.

- Pakistan đã đạt được thỏa thuận với Malaysia trước khi các mức giá chào không còn hiện hữu do tâm lý giá tăng theo những diễn biến tại Việt Nam, kỳ vọng từ Philippines và một số lo ngại về tình hình gián đoạn do Covid-19 – vốn hoàn toàn có thể làm trì trệ và ảnh hưởng đến hoạt động thương mại.

- Miến Điện hiện đã dừng cấp giấy phép xuất khẩu gạo, trong khi các nhà xuất khẩu nước này đang gặp nhiều khó khăn trong việc thực hiện các hợp đồng giá thấp đã ký kết giữa lúc tồn kho hạn chế và đang phải chờ đến thu hoạch vụ khô trong khi những ca nhiễm Covid-19 đầu tiên đã được ghi nhận tại nguồn cung này, gây lo ngại ngày một tăng.

Thị trường đang đón nhận nhiều chỉ báo, bắt đầu với tình hình xuất khẩu gạo Trung Quốc giảm. Giá gạo tại hầu hết các nước đều tăng và xuất khẩu bị hạn chế do thiếu nhân công và tình hình chuỗi cung ứng gạo hàng hóa làm thị trường trở nên rất bất ổn, nhưng giá cao hiện vẫn chưa đưa đến các động thái nhập khẩu gạo nhiều hơn.

VIỆT NAM, CAMPUCHIA NGƯNG XUẤT KHẨU GẠO DO ẢNH HƯỞNG BỞI COVID-19, MIẾN ĐIỆN DỪNG CẤP GIẤY PHÉP XUẤT KHẨU:

Tuần qua ghi nhận đáng kể các tin tức liên quan đến dịch bệnh Covid-19 khi nhiều quốc gia đã tiến hành phong tỏa (Ấn Độ, Thái Lan và Việt Nam là những ví dụ điển hình). Tình hình gián đoạn thấy trước làm thị trường toàn cầu trở nên khó khăn hơn, đẩy đồng dollar tăng giá trong khi thị trường năng lượng và tài chính lao dốc với nhu cầu toàn cầu suy yếu – mối quan tâm chính. Liên quan đến mặt hàng gạo, Việt Nam và Thái Lan thực thi lệnh giãn cách xã hội vào tuần này và hiện Việt Nam vẫn tiếp tục cho ngưng xuất khẩu gạo, trong khi Campuchia vào hôm 5/4 vừa qua cũng ngưng xuất khẩu loại gạo trắng (và 5451). Miến Điện góp mặt vào lúc cuối tuần với tin tức cho thấy nước này hiện đã dừng cấp giấy phép xuất khẩu mới, do nhiều nước đang thúc đẩy thương mại và các yếu tố hiện hữu trên chuỗi cung ứng, nhưng hiện đang bị thử thách bởi dịch bệnh khi nguồn nhân công hạn chế và hàng hóa trở nên khó dịch chuyển. Trung Quốc cũng góp mặt trong tuần này với nỗ lực gia tăng sản lượng nông nghiệp nội địa khi tập trung vào quyết định nâng giá mua hỗ trợ lúa vụ sớm và vụ muộn gần đây (hiện đang xuống giống và sớm sẽ xuống giống), đây là lần điều chỉnh tăng đầu tiên kể từ năm 2014. Giá mua hỗ trợ tối thiểu của Trung Quốc là 2.420 CNY/tấn (341 USD/tấn) đối với gạo indica vụ sớm và 2.540 CNY/tấn (358 USD/tấn) cho vụ muộn. Tình hình xuất khẩu gạo hàng tháng của Trung Quốc cũng giảm khi ghi nhận lượng gạo tồn kho vụ cũ xuất khẩu giảm và một số người cho rằng trong những thời điểm khó khăn như thế này thì việc nắm giữ tồn kho là lựa chọn hợp lý hơn so với xuất khẩu. Trung Quốc cũng như các quốc gia khác khu vực châu Á, đang nâng giá trị hạt gạo của mình. Bên cạnh đó, người tiêu dùng châu Á đang tăng cường mua vào trong tâm lý hoảng loạn, nhưng đáng lưu ý nhất là Philippines, Việt Nam, Malaysia và thậm chí là giá gạo nội địa của Indonesia cũng tăng (vốn giảm khi bước vào thời gian thu hoạch từ nay cho đến cao điểm là tháng 7/2020), và giá gạo tại hầu hết các thị trường đều tăng. Giá tăng nhưng chưa ghi nhận nhu cầu nhập khẩu đáng kể nào theo đó, và nhiều người nhận thấy động thái mua vào trong tâm lý hoảng loạn là sự dịch chuyển tồn kho từ khối thương mại sang hộ gia đình. Tin tức góp phần làm thị trường thêm phần căng thẳng là phía Philippines khi nước này cho biết hiện còn đến 700 ngàn tấn gạo đã ký kết nhưng chưa được các thương nhân Việt Nam giao hàng, trong khi nước này vẫn đang cân nhắc đến khả năng nhập khẩu thêm 300 ngàn tấn (G2G hoặc tư nhân, vẫn chưa đi đến quyết định cuối cùng), và dường như sẽ mở rộng nguồn cung đối với cả Pakistan và Ấn Độ. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, bất kỳ nhu cầu nào phát sinh trong thời điểm này chắc chắn đều gặp phải khó khăn do logistics bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh. Một số nguồn tin thương mại cũng cho thấy lượng hàng hóa đang xếp cũng có thể bị gián đoạn, trì hoãn và thậm chí là các cảng dỡ hàng ngưng hoạt động do Covid-19. Không hẳn là vấn đề ở nguồn cung, thậm chí nguồn cung gạo giá rẻ thắt chặt, thì khả năng dịch chuyển gạo hàng hóa đến nơi tiêu thụ cũng bị hạn chế do dịch bệnh đang ảnh ưởng đến nguồn nhân công cũng như hiệu quả kinh doanh.

Thị trường Thái Lan tiếp tục ghi nhận giá tăng, nhưng đến ngày 2/4, nước này đã tiến hành phong tỏa do dịch bệnh, thời gian phong tỏa kéo dài đến ngày 15/4, giá cao hiện nay còn phải đối mặt với những khó khăn lớn hơn trong việc giao hàng do nhân công thiếu hụt. Các nhà xuất khẩu gạo nước này đang theo dõi chặt chẽ tình hình diễn biến tại Việt Nam và trong khi đó một số người đang cảm nhận cơ hội khi giá gạo Việt Nam tăng. Thị trường Thái Lan đang nóng lên và các thương nhân đang chào giá cao hơn cho tất cả các loại gạo trong tuần này.

Các nhà xuất khẩu gạo Ấn Độ đang bị ảnh hưởng bởi lệnh phong tỏa 21 ngày do dịch bệnh Covid-19 khi thiếu vắng lực lượng lao động trong khi các cảng chính bị gián đoạn, làm hoạt động xếp hàng lên những tàu đã cập gặp nhiều khó khăn, nhưng không có hàng để xếp. Các nhà xuất khẩu gạo đang lo ngại, hoạt động xay xát bị ảnh hưởng và trong khi hoạt động tại các cảng rất hạn chế dù đã nỗ lực đảm bảo thương mại và xuất khẩu được liên tục, nhiều thương nhân đang xem đây là tình huống bất khả kháng, có ảnh hưởng ngày một nhiều do sự gián đoạn mà dịch bệnh đem lại. Hoạt động logistics và xay xát gặp nhiều khó khăn đã xác định tình trạng gián đoạn tại các cảng, trong khi các nhà nhập khẩu lo ngại về tình hình giao hàng khi tàu đã vào đến cảng. Một số thương nhân đang trì hoãn việc giao hàng trong khi các nhà nhập khẩu cũng sẵn sàng hủy hợp đồng do tình hình tại các cảng dỡ hàng hiện cũng rất khó khăn.

Thị trường Pakistan nóng lên, các nhà xuất khẩu gạo ngừng chào giá, nhưng có tin tức về một thỏa thuận với Malaysia trước khi nước này ngưng chào giá xuất do những diễn biến tại thị trường Việt Nam. Cũng xuất hiện nhiều bàn tán về nhu cầu của Philippines với giá cao hơn, và cũng như tất cả các thị trường còn lại, lo ngại ảnh hưởng nặng nề bởi Covid-19, có thể làm hoạt động thương mại chậm lại và bị ảnh hưởng. Pakistan đã ghi nhận đỉnh xuất khẩu của mình từ giữa tháng 10 đến tháng 3, thi thoảng tháng 4 cũng là tháng sôi động, nhưng từ tháng 5 trở đi tháng 10 thì nguồn cung này đang trong giai đoạn giáp hạt và màu gạo vẫn là vấn đề thường khi của Pakistan trong thời gian này. Hiện nay, thỏa thuận với Malaysia, nhu cầu tiềm năng từ Philippines và Việt Nam ngừng xuất khẩu gạo là những yếu tố đang đẩy mặt bằng giá của Pakistan đi lên.

Miến Điện là một trong những thị trường “còn giá chào”, tuy nhiên việc cấp giấy phép xuất khẩu gạo hiện đã tạm ngưng (chưa có chi tiết về thời gian tạm ngưng) do xuất khẩu chắc chắn sẽ bị trì trệ trong khi các thương nhân đang gặp nhiều khó khăn trong việc thực hiện các hợp đồng đã ký. Các nhà xuất khẩu hiện đang chờ đến thu hoạch vụ khô. Vấn đề chính hiện nay là sự lây lan của Covid-19 đang làm dấy lên quan tâm và lo ngại trên thị trường này và nó sẽ ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng như những gì đã xảy ra với nhiều thị trường khác.

Thị trường đang đối mặt với nhiều chỉ báo khác nhau, bắt đầu với tình hình xuất khẩu gạo Trung Quốc suy giảm, giá gạo và lương thực khác trên các thị trường đều tăng. Xuất hiện mối đe dọa đến mặt bằng giá lương thực quốc gia hoặc kiểm soát tồn kho (như trường hợp của Bờ Biển Ngà), trong khi nhân công hạn chế và các ảnh hưởng khác trên chuỗi phân phối gạo do dịch bệnh. Thậm chí còn có lo ngại về thu hoạch vụ hai tại nhiều thị trường làm tâm lý thêm phần bất ổn. Tuy giá tăng nhưng vẫn chưa phát sinh các thỏa thuận theo đó do hầu hết những diễn biến hiện nay đều xuất phát từ mặt tâm lý. Tồn kho trong dân tại các nước chính khu vực châu Á tăng do động thái mua vào trong tâm lý lo sợ (nghĩa là nhu cầu trong thời gian tới có thể giảm sâu nếu chuỗi cung ứng hồi phục nhanh chóng). 

 TỔNG KẾT GIÁ XUẤT KHẨU THẾ GIỚI

 

Hiện Tại

1 Năm Trước

5 Năm Trước

Thay Đổi Trong 1 Năm

Thay Đổi Trong 5 Năm

03/04/20

 

 

 

 

 

Thái Lan 100% B

$550

$393

$400

$157

$150

Việt Nam 5% d.p.

$440

$360

$360

$80

$80

Pakistan 5% d.p.

$430

$355

$365

$75

$65

Ấn Độ 5%

$420

$380

$365

 $40

$55

Mỹ #2/4% LG

$625

$525

$500

$100

 $125

Uruguay 5%

$515

$528

$570

-$13

-$55